bł. Augustyn Kažotić

Z Trogiru do Zakonu Kaznodziejskiego

Błogosławiony Augustyn Kažotić urodził się około 1260 roku w Trogirze (obecnie Chorwacja), nazywanym wówczas Traú, w Dalmacji. Pochodził z zamożnej rodziny patrycjuszowskiej. Jeszcze jako młody człowiek wstąpił do Zakonu Kaznodziejskiego, rozpoczynając formację w dominikańskim środowisku Splitu.

Źródła nie są zgodne co do jego wieku w chwili wstąpienia do zakonu. Jedne podają, że miał około piętnastu lat, inne mówią o dwudziestu dziewięciu. Pewne jest natomiast, że dominikanie szybko dostrzegli jego zdolności i skierowali go na dalsze studia.

W 1286 roku Augustyn udał się do Paryża, jednego z najważniejszych ośrodków naukowych średniowiecznej Europy. Studiował teologię, a po zakończeniu nauki wykładał i głosił kazania we Francji, Italii oraz na ziemiach chorwackich. Zyskał opinię człowieka uczonego, sprawnego mówcy i gorliwego duszpasterza.

Kaznodzieja i misjonarz

Po powrocie z Paryża Augustyn prowadził działalność kaznodziejską w Dalmacji, Bośni i na Węgrzech. Występował przeciw nurtom religijnym uznawanym przez Kościół za heretyckie, ale jego działalność nie ograniczała się do sporów doktrynalnych. Jako dominikanin łączył głoszenie Ewangelii z nauczaniem i formacją duchowieństwa.

W tym okresie poznał Niccolò Boccasiniego, byłego generała dominikanów i legata papieskiego na Węgrzech. Późniejszy papież Benedykt XI wysoko oceniał wiedzę i duszpasterskie zdolności Augustyna. W 1303 roku powierzył mu diecezję zagrzebską.

Biskup Zagrzebia

Diecezja zagrzebska znajdowała się w trudnej sytuacji. Walki polityczne, spory o sukcesję tronu oraz samowola części możnych osłabiały życie kościelne. Augustyn podjął więc szeroko zakrojoną pracę duszpasterską i organizacyjną. Odwiedzał parafie, zachęcał kapłanów do gorliwszej posługi i troszczył się o ich wykształcenie. Wspierał wspólne odmawianie liturgii godzin przez duchowieństwo katedralne, reformował miejscową liturgię oraz rozwijał szkołę przy katedrze. Zabiegał także o poprawę warunków sanitarnych i opiekę nad chorymi. Znaczną część swoich dochodów przeznaczał na pomoc ubogim.

Tradycja zagrzebska przypisuje mu również cudowne pojawienie się źródła Manduševac podczas suszy, która miała utrudniać prace przy katedrze. Opowieść ta należy do miejscowego przekazu i nie daje się jej potwierdzić źródłami historycznymi, ale przez wieki pozostawała częścią pamięci o biskupie.

W obronie praw Kościoła

Augustyn Kažotić  nie unikał spraw publicznych. Bronił dóbr kościelnych oraz występował przeciw nadużyciom możnych. Sprzeciwiał się również działaniom króla Karola Roberta, gdy uważał je za krzywdzące dla Kościoła i miejscowej ludności.

W latach poprzedzających opuszczenie Zagrzebia przebywał w Awinionie, gdzie zabiegał o rozwiązanie sporów dotyczących majątku diecezji. W tym czasie dał się poznać jako doświadczony teolog. Napisał między innymi rozprawy dotyczące magii oraz ubóstwa Chrystusa i apostołów.

Nie zdołał jednak wrócić do swojej diecezji. Wrogość króla i przeciwników reform uniemożliwiła mu dalsze sprawowanie urzędu w Zagrzebiu. Papież Jan XXII przeniósł go w 1322 roku do Lucery w Apulii.

Ostatnia posługa w Lucerze

Lucera była miastem o skomplikowanej przeszłości religijnej i społecznej. Augustyn objął miejscowy Kościół zaledwie na krótko przed śmiercią, jednak również tam dał się poznać jako duszpasterz zatroskany o ubogich i potrzebujących.

Późniejsza tradycja przypisała mu wiele inicjatyw takich jak budowę siedziby biskupiej, założenie sierocińca i szpitala, odbudowę murów miejskich oraz odnowienie kościoła Santa Maria della Tribuna. Brakuje jednak dokumentów, które pozwalałyby jednoznacznie potwierdzić jego udział w tych przedsięwzięciach. Pewne pozostaje, że pamięć mieszkańców zachowała obraz biskupa łagodnego, hojnego i bliskiego ludziom.

Augustyn Kažotić zmarł 3 sierpnia 1323 roku w Lucerze. Przechowywane są tam jego relikwie oraz szaty liturgiczne tradycyjnie z nim łączone. Diecezja Lucera-Troia obchodziła w 2023 roku siedemsetną rocznicę jego śmierci, co potwierdza trwałość miejscowego kultu.

Kult błogosławionego Augustyna Kažoticia

Cześć oddawana Augustynowi rozwijała się zarówno w Lucerze, jak i na ziemiach chorwackich. W 1668 roku został ogłoszony opiekunem Lucery. W 1700 roku papież Innocenty XII zatwierdził jego istniejący kult, co odpowiadało ówczesnej formie beatyfikacji.

W relikwiarzowym popiersiu przechowywana jest czaszka błogosławionego. Widoczna na niej rana stała się podstawą przypuszczeń, że Augustyn mógł umrzeć wskutek przemocy. Nie ma jednak wystarczających dowodów, aby uznać go za męczennika. Uraz mógł pochodzić z wcześniejszego napadu, którego miał doświadczyć podczas podróży do Paryża.