bł. Katarzyna Cittadini

Dzieciństwo naznaczone stratą

Błogosławiona Katarzyna Cittadini urodziła się 28 września 1801 roku w Bergamo (Włochy). Dwa dni później przyjęła chrzest w parafii św. Aleksandra in Colonna. Była córką Jana Baptysty i Małgorzaty Lanzani. W 1803 roku przyszła na świat jej młodsza siostra Judyta. Wczesne lata obu sióstr naznaczył ból. W 1808 roku zmarła ich matka, a ojciec opuścił rodzinę. Osierocone dziewczynki trafiły do sierocińca „il Conventino” w Bergamo. To właśnie tam Katarzyna wzrastała nie tylko w nauce, lecz także w wierze, odpowiedzialności i wrażliwości na potrzeby innych. Pod opieką ks. Giuseppe Brena uczyła się modlitwy, porządku życia, sumienności i zaufania Bogu. Pobyt w sierocińcu okazał się dla niej czasem formacji. Zdobyła wykształcenie, uzyskała dyplom nauczycielski i dojrzewała do życia, które miało połączyć pracę pedagogiczną z głębokim życiem duchowym.

Nauczycielka w Somasce

W 1823 roku Katarzyna opuściła sierociniec razem z Judytą. Obie zamieszkały w Calolzio u krewnych, wśród których byli kapłani Jan i Antoni Cittadini. W tym środowisku otrzymały dalsze wsparcie duchowe i praktyczne.

Wkrótce Katarzyna rozpoczęła pracę jako nauczycielka dziewcząt w Somasce, miejscowości związanej z pamięcią św. Hieronima Emilianiego. Najpierw pracowała tam czasowo, a od 1824 roku już na stałe w publicznej szkole dla dziewcząt. Nie traktowała tej posługi jedynie jako zawodu. Szkoła była dla niej miejscem formacji człowieka: miała uczyć, ale też wychowywać do dobra, wiary, wzajemnego szacunku i odpowiedzialności. Właśnie w Somasce dojrzewało jej przekonanie, że Bóg wzywa ją nie do wstąpienia do już istniejącego zgromadzenia, lecz do budowania nowej wspólnoty tam, gdzie była najbardziej potrzebna.

Wspólne dzieło z siostrą Judytą

W 1826 roku Katarzyna i Judyta na stałe przeniosły się do Somasci. Najpierw zamieszkały w wynajętym domu, a jeszcze w tym samym roku kupiły budynek, który z czasem stał się centrum ich pracy wychowawczej i zalążkiem nowego instytutu zakonnego. Katarzyna kontynuowała pracę w szkole publicznej, a Judyta zajęła się prowadzeniem prywatnej szkoły dla ubogich dziewcząt oraz tych, które z różnych powodów nie mogły korzystać z nauczania państwowego. W 1832 roku powstała prywatna szkoła „Cittadini”, a w 1836 roku internat dla dziewcząt. Ich dzieło szybko zyskało bardzo dobrą opinię. Ceniono nie tylko poziom nauczania, ale też klimat wychowawczy oparty na wartościach chrześcijańskich, ładzie moralnym i trosce o przyszłość młodych kobiet.

Edukacja, która prowadziła do dojrzałości

Katarzyna Cittadini umiała łączyć wymagania nauczycielki z serdecznością i wnikliwym spojrzeniem na potrzeby wychowanek. Angażowała się również w życie parafii. Uczyła katechizmu, należała do bractw religijnych, uczestniczyła z uczennicami w nabożeństwach i otwierała swój dom dla dziewcząt, tworząc środowisko przypominające późniejszy model oratorium. Jej praca wyrastała z prostego przekonania, że młody człowiek potrzebuje nie tylko wiedzy, ale także moralnego oparcia, dobrego przykładu i mądrej obecności dorosłych. Dlatego troszczyła się szczególnie o sieroty, dziewczęta ubogie i te, które miały utrudniony dostęp do nauki. Szła drogą cierpliwego, codziennego towarzyszenia. Właśnie ten styl działania sprawił, że zyskała uznanie zarówno władz, jak i mieszkańców. Dla wielu była kimś więcej niż nauczycielką. Była kobietą, która potrafiła prowadzić, wychowywać i budować.

Próby, które nie zatrzymały dzieła

Życie Katarzyny nie było pasmem spokojnych sukcesów. W 1840 roku nagle zmarła Judyta, z którą dzieliła dzieciństwo, doświadczenie osierocenia, formację, pracę i marzenia o wspólnym dziele. Rok później zmarł także ks. Giuseppe Brena oraz ks. Antoni Cittadini, czyli osoby, które przez lata stanowiły dla niej ważne wsparcie. W 1842 roku sama ciężko zachorowała. Według przekazu została uzdrowiona za wstawiennictwem Matki Bożej z Caravaggio i św. Hieronima Emilianiego. Osłabienie zdrowia jednak pozostało, a kolejne lata przyniosły coraz większy ciężar odpowiedzialności. W 1845 roku musiała zrezygnować z pracy w szkole publicznej, by całkowicie poświęcić się internatowi, sierotom i wspólnocie kobiet, które chciały razem z nią żyć dla Boga i dla wychowania młodych.

Narodziny zgromadzenia

Już wcześniej Katarzyna rozumiała, że jej dzieło potrzebuje trwałych podstaw. W 1844 roku wraz z trzema towarzyszkami przygotowała dokument nadający wspólnocie formę prawną zbliżoną do instytutu zakonnego. Był to ważny krok, choć jeszcze nie kończył drogi. W 1850 roku uzyskała od papieża Piusa IX dekret erekcji prywatnego oratorium z Najświętszym Sakramentem. Równocześnie starała się o zatwierdzenie rodzącej się wspólnoty przez biskupa Bergamo. Pierwsze prośby nie przyniosły jeszcze oczekiwanego rezultatu. Dopiero biskup Pietro Luigi Speranza zachęcił ją, by sama opracowała regułę. Katarzyna Cittadini przygotowała konstytucje, opierając się na urszulańskiej tradycji Mediolanu. Pierwsza wersja nie została przyjęta. Nie zniechęciła się jednak. Opracowała kolejną i 17 września przesłała ją wraz z prośbą o zatwierdzenie instytutu pod nazwą Urszulanki od św. Hieronima z Somasca. Reguła została zatwierdzona ad experimentum.

Ostatnie miesiące i śmierć

Trudności, napięcia i lata odpowiedzialności odbiły się na zdrowiu Katarzyny. Mimo pogarszającego się stanu zachowała jasność myślenia, wewnętrzny pokój i wielką ufność. Do końca trwała na modlitwie i umacniała swoje siostry, przekonana, że dzieło będzie trwało dalej.

Katarzyna Cittadini zmarła 5 maja 1857 roku w Somasce, po dniu agonii, w opinii świętości. Jej odejście mocno przeżyły siostry, wychowanki i mieszkańcy. Pozostawiła po sobie nie tylko wspomnienie dobrej nauczycielki i przełożonej, ale też przykład kobiety duchowo dojrzałej, wiernej aż do końca w małych i wielkich sprawach. Kilka miesięcy po jej śmierci, 14 grudnia 1857 roku, nadszedł dekret kanonicznego erygowania instytutu wydany przez biskupa Bergamo. To, o co zabiegała z taką cierpliwością, zostało ostatecznie potwierdzone już po jej odejściu.

Beatyfikacja i pamięć Kościoła

Proces beatyfikacyjny siostry Katarzyny rozpoczął się dopiero w XX wieku. Prace historyczne i diecezjalne ruszyły w 1967 roku, a rzymski etap procesu otwarto 2 stycznia 1979 roku. W 1996 roku ogłoszono dekret o heroiczności cnót Katarzyny Cittadini. 20 grudnia 1999 roku zatwierdzono cud przypisywany jej wstawiennictwu – uzdrowienie Samuela Piovaniego. Ojciec Święty Jan Paweł II ogłosił Katarzynę Cittadini błogosławioną 29 kwietnia 2001 roku. Wskazał ją jako przykład codziennej świętości, duchowego macierzyństwa i bezinteresownego oddania młodemu pokoleniu.