św. Asaf z Llanelwy

Postać znana głównie z tradycji

Święty Asaf z Llanelwy jest postacią mało znaną. Informacje o nim są fragmentaryczne i pochodzą przede wszystkim z późniejszych przekazów. Prawdopodobnie był spokrewniony ze św. Danielem z Bangor i św. Teliawem z Penalun. Jego imię pojawia się również w Vita Kentigerni, czyli żywocie św. Kentigerna, który przedstawia Asafa jako ucznia tego wielkiego misjonarza, a zarazem jego następcę na urzędzie opata i biskupa w północnej Walii. Nie mamy starożytnych hagiografii, które pozwoliłyby dokładnie odtworzyć jego życie. Dlatego chronologia związana ze św. Asafem pozostaje niepewna. W źródłach przyjmuje się zwykle, że żył w VI wieku, choć dokładnych dat narodzin, objęcia urzędu i śmierci nie da się ustalić z pełną pewnością.

U boku św. Kentigerna

Najmocniej Asaf z Llanelwy jest związany z osobą św. Kentigerna. Gdy Kentigern przebywał w północnej Walii, wokół niego powstała wspólnota zakonna i ośrodek duszpasterski w Llanelwy. Późniejsza tradycja opisuje tę wspólnotę jako miejsce żywej, nieprzerwanej modlitwy, gdzie liturgia była sprawowana stale przez naprzemiennych kantorów i kapłanów. Trudno dziś rozstrzygnąć, ile w tym obrazie dokładnego opisu, a ile późniejszego podkreślenia znaczenia tego ośrodka, jednak sam związek Asafa z tym miejscem jest trwałym elementem jego pamięci.

Opat i biskup w Llanelwy

Z biegiem czasu św. Asaf miał objąć urząd opata, ale także biskupią posługę po odejściu Kentigerna do Kumbrii, co niektóre przekazy datują na około 590 rok. To właśnie od imienia Asafa późniejsza stolica biskupia i miasto zyskały nazwę St. Asaph. Sam ten fakt pokazuje, że pamięć o nim okazała się w Walii wyjątkowo trwała. Choć szczegółów jego pracy duszpasterskiej nie znamy, miejscowa tradycja zachowała obraz pasterza mocno związanego z Kościołem lokalnym i z życiem wspólnoty.

Pamięć, która przetrwała dłużej niż szczegóły biografii

Śmierć Asafa datuje się zwykle około 610 roku, ale także ta data nie jest całkowicie pewna. Znacznie wyraźniej niż sama biografia zachował się jego kult. Wspominano go w kalendarzach liturgicznych, poświęcano mu kościoły i źródła, a w Llanelwy organizowano coroczny festyn ku jego czci. Jego pamięć wyszła też poza samą Walię i dotarła do Szkocji, zapewne dzięki więzi ze św. Kentigernem. Martyrologium Romanum wspomina św. Asafa 1 maja. W krótkiej formule liturgicznej nazywa go opatem i biskupem w Llanelwy w Walii, czyli w miejscu, które z czasem zostało wyróżnione jego imieniem. W Walii wspominany jest 5 maja, a niektóre kalendarze wymieniają go 11 maja.