bł. Roman Archutowski
Wspomnienie w Martyrologium Romanum:
18 kwietnia
Wspomnienie liturgiczne w Polsce:
12 czerwca
Życiorys bł. Romana Archutowskiego
Od narodzin do kapłaństwa
Błogosławiony ksiądz Roman Archutowski urodził się 5 sierpnia 1882 roku w Karolinie koło Pułtuska (Polska). Trzy dni potem został ochrzczony w nieistniejącym już dziś kościele parafialnym pod wezwaniem św. Antoniego w Zegrzu. Wychował się w zamożnej rodzinie ziemiańskiej, która przekazała mu solidne podstawy wiary i wymagającą formację moralną. Najpierw uczył się w domu, a następnie trafił do rosyjskiego gimnazjum w Pułtusku. Maturę zdał w 1900 roku w Suwałkach, po czym wybrał drogę kapłańską i wstąpił do Seminarium Duchownego w Warszawie.
Święcenia przyjął w 1904 roku w warszawskiej katedrze św. Jana Chrzciciela. Wkrótce rozpoczął pracę duszpasterską jako wikariusz w parafii Jeżów, jednak szybko okazało się, że ma szczególne zamiłowanie do nauki i historii Kościoła. Dlatego skierowano go na studia do Cesarskiej Rzymsko-Katolickiej Akademii w Petersburgu, gdzie zdobył tytuł magistra teologii.
Po powrocie do Warszawy związał się z Gimnazjum im. św. Stanisława Kostki. Najpierw pracował jako prefekt (nauczyciel religii), a z czasem stał się jednym z filarów szkoły. W 1925 roku objął funkcję dyrektora. Nie budował autorytetu krzykiem ani dystansem. Młodzież zjednywał spokojem, taktem i gotowością do pomocy. Co więcej, uczniowie wspominali atmosferę „bez zawiści i plotek”, którą umiał tworzyć dzięki własnej kulturze serca i konsekwencji.
Równolegle rozwijał działalność naukową. Interesowała go szczególnie historia Kościoła, dlatego pisał podręczniki i artykuły, a ponadto podejmował odpowiedzialne zadania w kurii oraz sądownictwie kościelnym. Z czasem coraz wyraźniej łączył pracę intelektualną z troską o formację sumień.
Rektor seminarium w okupowanej Warszawie
Gdy wybuchła wojna, a okupacja przyniosła głód i niepewność, powierzono mu kolejną misję. W 1940 roku został rektorem Seminarium Duchownego w Warszawie. Z jednej strony dbał o formację duchową alumnów, z drugiej walczył o najprostsze warunki życia: żywność, opał, możliwość nauki. W rezultacie klerycy wspominali go jak ojca, który nie zostawia swoich w najtrudniejszym czasie.
Pawiak i Majdanek: świadectwo bez kompromisu
We wrześniu 1942 roku gestapo aresztowało ks. Romana i osadziło na Pawiaku. Przeszedł śledztwo, bicie i szykany, jednak zachował wewnętrzną wolność. Po miesiącu wypuszczono go, lecz już w nocy z 10 na 11 listopada 1942 roku zatrzymano go ponownie. I właśnie wtedy szczególnie mocno wybrzmiała jego kapłańska postawa: nie zgodził się zdjąć sutanny, choć oprawcy karali go za to dodatkowo.
25 marca 1943 roku wywieziono go do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Majdanek. Tam wykonywał ciężkie prace i znosił przemoc, głód oraz choroby. Jednak nawet w obozowej codzienności nie przestał być kapłanem. Podtrzymywał współwięźniów na duchu, spowiadał chorych i dzielił się nadzieją, gdy innym jej brakowało.
W czasie epidemii zachorował na tyfus plamisty. Trafił na rewir, lecz nadal służył współwięźniom, dopóki starczyło mu sił. Zmarł w Niedzielę Palmową, 18 kwietnia 1943 roku. Niemcy spalili jego ciało w krematorium, dlatego nie ma jego grobu. Pozostało natomiast świadectwo życia, które nie ugięło się pod terrorem. 13 czerwca 1999 roku w Warszawie papież Jan Paweł II ogłosił ks. Romana Archutowskiego błogosławionym w gronie 108 Męczenników II wojny światowej.
Czego uczy nas bł. Roman Archutowski dziś?
Błogosławiony Roman Archutowski przypomina, że prawdziwa siła nie podnosi głosu. Uczy wierności wartościom wtedy, gdy opłaca się zdradzić oraz odwagi, która w ekstremalnych warunkach staje się wielkim świadectwem. Pokazuje też, że autorytet rodzi się z odpowiedzialności za słabszych: w szkole, w seminarium i nawet w obozie, gdzie człowiekowi próbuje się odebrać godność.
Modlitwa do bł. Romana Archutowskiego
Wszechmogący i miłosierny Boże obchodzimy dzień zwycięstwa Twojego męczennika Romana, kapłana, któremu dałeś nieugiętą stałość w cierpieniach, otocz nas swoją opieką i wybaw od zasadzek nieprzyjaciół. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.
Galeria zdjęć
Najczęściej zadawane pytania
Kim był bł. Roman Archutowski?
Błogosławiony Roman Archutowski był kapłanem diecezjalnym, rektorem Seminarium Duchownego w Warszawie oraz męczennikiem za wiarę.
Kiedy jest obchodzone wspomnienie bł. księdza Romana Archutowskiego?
Ks. Roman Archutowski jest wspominany w liturgii razem z innymi Męczennikami II wojny światowej 12 czerwca. Natomiast Martyrologium Romanum wspomina go w dniu narodzin dla nieba, czyli 18 kwietnia.
Kto beatyfikował ks. Romana Archutowskiego?
Romana Archutowskiego beatyfikował 13 czerwca 1999 roku w Warszawie, w gronie 108 męczenników II wojny światowej papież Jan Paweł II.
Dzięki Twojemu wsparciu mogę rozwijać stronę i tworzyć kolejne treści.