św. Rufin z Asyżu

Święty Rufin z Asyżu należy do postaci, których życiorys niemal całkowicie ginie w mroku pierwszych wieków chrześcijaństwa. Tradycja przedstawia go jako pierwszego biskupa Asyżu i męczennika. Według przekazu związanego z miejscowym Kościołem poniósł śmierć w III wieku w rzece Chiascio, w pobliżu Costano. Dokładnej daty jego męczeństwa nie można jednak ustalić z pewnością.

W dawnych przekazach pojawiło się dodatkowe zamieszanie. Na skutek błędnego odczytania tekstu przypisywano istnienie dwóch świętych Rufinów – biskupa Asyżu i biskupa Marsi w Abruzji. Przyjmuje się jednak, że chodziło o tę samą postać.

Kult Rufina był w Asyżu bardzo silny już w średniowieczu. Na miejscu związanym z przechowywaniem jego relikwii powstawały kolejne świątynie, a obecna romańska katedra św. Rufina stała się jednym z najważniejszych kościołów miasta. W 1212 roku jego relikwie przeniesiono do prezbiterium katedry. Od XI wieku wspomnienie św. Rufina obchodzono 11 sierpnia. Późniejsze błędy kopistów sprawiły jednak, że w dawnych zapisach Martyrologium Romanum pojawiła się również data 30 lipca. W Asyżu oraz na terenie diecezji uroczystość ku czci świętego przeniesiono na 12 sierpnia, ponieważ 11 sierpnia przypada wspomnienie św. Klary z Asyżu. Nowe Martyrologium Romanum przywróciło jego wspomnienie na dzień 11 sierpnia.

Kult św. Rufina znalazł szerokie odbicie także w sztuce sakralnej. Jako biskup i męczennik był przedstawiany szczególnie często w Asyżu, a jego wizerunki można spotkać w wielu kościołach diecezji. Za jedno z najstarszych przedstawień uchodzi XII-wieczna rzeźba umieszczona w lunecie nad portalem katedry św. Rufina.