bł. Kazimierz Gostyński

Młodość i droga do kapłaństwa

Błogosławiony ks. Kazimierz Gostyński urodził się 8 kwietnia 1884 roku w Warszawie, w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych. Jego ojciec Władysław, uczestnik powstania styczniowego, należał do grona ludzi, dla których sprawa Polski była czymś więcej niż tylko wspomnieniem. Taki dom od początku kształtował w młodym Kazimierzu szacunek do nauki, odpowiedzialności i służby.

Uczył się w prywatnym Gimnazjum Aleksandra Rontalera w Warszawie. Następnie w 1904 roku wstąpił do Seminarium Duchownego w Lublinie. Po święceniach kapłańskich wyjechał na dalsze studia do Innsbrucku, a do Lublina wrócił w 1912 roku, dobrze przygotowany do pracy duszpasterskiej, wychowawczej i intelektualnej.

Po powrocie został rektorem kościoła św. Piotra przy ul. Królewskiej. Pracował także jako prefekt i nauczyciel łaciny w Gimnazjum im. Stanisława Staszica oraz jako wykładowca w Seminarium Duchownym. Szybko dał się poznać jako kapłan, który rozumiał młodzież i potrafił łączyć duszpasterstwo z wymagającym wychowaniem.

Twórca szkół i wychowawca młodzieży

Największy ślad zostawił jednak w lubelskim szkolnictwie. W czasie I wojny światowej, także dzięki własnym środkom, rozpoczął budowę Męskiego Gimnazjum im. hetmana Jana Zamoyskiego. Został jego pierwszym dyrektorem i kierował szkołą do 1933 roku. Nie chodziło mu jedynie o sprawne zarządzanie placówką. Wiedział, że po latach rosyjskiego wynaradawiania Polsce potrzebna jest młodzież dobrze wykształcona, dojrzała i wychowana w duchu odpowiedzialności za ojczyznę.

W 1918 roku szkołę odwiedził wizytator apostolski ks. Achille Ratti, późniejszy papież Pius XI. Z kolei w niepodległej Polsce ks. Gostyński doprowadził do uznania Gimnazjum im. Zamoyskiego za szkołę państwową.

Jego działalność nie ograniczała się do tej jednej placówki. Z przekazów wynika, że kilka znanych lubelskich szkół zawdzięcza mu powstanie lub rozwój. Ważnym rysem jego pracy była także troska o edukację dziewcząt, które w tamtych realiach często miały znacznie mniej szans na naukę. We wspomnieniach wychowanków pozostał jako człowiek uważny na biedę i konkretne potrzeby młodych. Pomagał także materialnie, między innymi sierotom.

Harcerstwo i duszpasterstwo inteligencji

Osobne miejsce w jego biografii zajmuje harcerstwo. Bł. ks. Kazimierz Gostyński należał do pionierów skautingu na ziemi lubelskiej. Dostrzegał w nim nie tylko aktywność młodzieżową, ale ważną szkołę charakteru. Harcerstwo uczyło odpowiedzialności, dyscypliny, współpracy, służby i przekładania wartości ewangelicznych na codzienne życie. Po założeniu gimnazjum Zamoyskiego zorganizował tam słynną drużynę harcerską „Czarną Czwórkę”, która przez lata wywierała duży wpływ na lubelskie harcerstwo.

W 1933 roku został nagle odwołany z funkcji dyrektora Gimnazjum im. Zamoyskiego. Nie przerwało to jednak jego pracy. Biskup Marian Fulman powierzył mu najpierw funkcję zastępcy dyrektora, a później dyrektora Gimnazjum Biskupiego. Po odejściu z tej szkoły ks. Gostyński objął kościół Matki Boskiej Zwycięskiej przy ul. Narutowicza w Lublinie i uczynił z niego ważny ośrodek duszpasterstwa inteligencji. Papież Pius XI nadał mu honorową godność szambelana papieskiego.

Aresztowanie, Dachau i beatyfikacja

Po wybuchu II wojny światowej nie opuścił swojej placówki, choć groziło mu aresztowanie. Po Mszy św. za Ojczyznę odprawionej 11 listopada 1939 roku znalazł się pod szczególną obserwacją Niemców. Został aresztowany 11 stycznia 1940 roku. Był więziony na Zamku Lubelskim, a następnie trafił do Sachsenhausen i Dachau. Zginął 6 maja 1942 roku, zamordowany w komorze gazowej.

13 czerwca 1999 roku w Warszawie św. Jan Paweł II ogłosił ks. Kazimierza Gostyńskiego błogosławionym w gronie 108 Męczenników II wojny światowej. Kościół pamięta o nim jako o kapłanie wiernym do końca, ale też jako o wychowawcy, który rozumiał, że przyszłość narodu buduje się przez szkołę, formację i mądrą pracę z młodymi.