bł. Klara Ludwika Szczęsna

Dzieciństwo i pierwsze wybory

Błogosławiona Ludwika Szczęsna przyszła na świat 18 lipca 1863 roku w Cieszkach (Polska). Pochodziła z ubogiej rodziny Antoniego Szczęsnego i Franciszki z domu Skorupskiej. Została ochrzczona w kościele parafialnym w Lubowidzu. Była jedną z licznego rodzeństwa i od najmłodszych lat wzrastała w środowisku, w którym wiara nie była dodatkiem do życia, ale jego naturalną częścią. W dzieciństwie nie miała łatwych warunków do nauki. Źródła podkreślają, że nie otrzymała regularnego wykształcenia, choć rodzinny przekaz mówi także o podstawowej nauce zdobywanej dzięki wędrownym nauczycielom. Wiadomo natomiast na pewno, że bardzo wcześnie doświadczyła straty. Gdy miała dwanaście lat, zmarła jej matka. To właśnie ta strata najbliższej osoby stała się jednym z momentów, które przyspieszyły duchowe dojrzewanie Ludwiki. Coraz mocniej szukała oparcia w Bogu i w modlitwie. Z czasem dojrzewało w niej także przekonanie, że chce całkowicie oddać swoje życie Panu Bogu.

Ucieczka z domu i dojrzewanie do życia zakonnego

Po śmierci matki Ludwika przez kilka lat mieszkała z ojcem, rodzeństwem i drugą żoną ojca. Nie był to dla niej czas łatwy. Kiedy dorastała, ojciec zaczął zdecydowanie nalegać na jej zamążpójście. Ona jednak nie chciała iść drogą, którą chciano jej narzucić. Była już wewnętrznie przekonana, że chce zachować dziewictwo i poświęcić się Bogu. Około 1880 roku, mając siedemnaście lat, opuściła potajemnie rodzinny dom i wyjechała do Mławy. Ten krok był bolesny, ale wypływał z pragnienia wierności raz podjętemu postanowieniu. Przez pięć lat utrzymywała się tam prawdopodobnie z szycia. Źródła nie zachowują wielu szczegółów z tego okresu, można jednak powiedzieć, że był to czas wewnętrznego porządkowania życia i dojrzewania do decyzji o pójściu za Chrystusem.

Pod opieką bł. Honorata Koźmińskiego

W Mławie Ludwika znalazła się w kręgu duchowego oddziaływania bł. Honorata Koźmińskiego. To właśnie on odegrał ważną rolę w rozeznaniu jej drogi. W drugiej połowie sierpnia 1885 roku, podczas rekolekcji w Zakroczymiu, zetknęła się z matką Eleonorą Motylowską, przełożoną ukrytego Zgromadzenia Sług Jezusa. Wtedy bez wahania zdecydowała się wstąpić do tej wspólnoty. Nowicjat rozpoczęła 8 grudnia 1886 roku w Warszawie. Pracowała tam w zakładzie krawieckim, który był zarazem miejscem kontaktu z dziewczętami potrzebującymi wsparcia i formacji. W zgromadzeniu przyjęła imię s. Honorata. Z czasem przełożeni powierzyli jej odpowiedzialne zadania, co pokazuje, że już wtedy dostrzegano w niej prostotę, równowagę, posłuszeństwo i zdolność do prowadzenia innych. W październiku 1889 roku została skierowana do Lublina, gdzie prowadziła pracownię krawiecką i pełniła funkcję przełożonej wspólnoty. Tam rozwijała apostolstwo wśród służących. Pod koniec 1892 roku działalnością zainteresowała się policja carska, co zmusiło ją do ostrożności i przenosin.

Kraków i nowy etap

W tym samym czasie ksiądz Józef Sebastian Pelczar (późniejszy biskup przemyski i święty), profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, rozwijał w Krakowie dzieło pomocy służącym i robotnicom. Zależało mu, by opieka nad nimi miała trwały, duchowo uformowany fundament. Zwrócił się więc o przysłanie siostry ze Zgromadzenia Sług Jezusa. Wybór padł właśnie na Ludwikę. Przybyła do Krakowa w maju 1893 roku i podjęła obowiązki w przytulisku dla służących. Pracowała tam z wielką gorliwością, a ks. Pelczar szybko dostrzegł jej dojrzałość, roztropność i duchową głębię. Z czasem dojrzewała myśl o powstaniu nowego zgromadzenia, które mogłoby prowadzić jawne życie zakonne i podejmować szerszą posługę nie tylko wśród służących, lecz także chorych i robotnic. Dla Ludwiki była to decyzja trudna. Kochała Zgromadzenie Sług Jezusa i czuła wdzięczność wobec tych, którzy pomogli jej wzrastać duchowo. Ostatecznie jednak, po głębokim rozeznaniu, uznała, że właśnie w Krakowie Bóg otwiera przed nią nową drogę.

Współzałożycielka sercanek

15 kwietnia 1894 roku, razem z Józefem Sebastianem Pelczarem, współzałożyła Zgromadzenie Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego, czyli sercanek. Był to moment przełomowy nie tylko w jej życiu, ale także w historii nowej rodziny zakonnej. 2 lipca 1894 roku otrzymała habit i nowe imię zakonne Klara. Została pierwszą przełożoną zgromadzenia, a zarazem mistrzynią dla pierwszych sióstr. Nie miała do dyspozycji wygodnych warunków formacyjnych ani gotowych wzorców. Początki były wymagające, bo młoda wspólnota równocześnie się formowała i prowadziła apostolstwo. Matka Klara uczyła siostry życia skupionego na Najświętszym Sercu Jezusowym, a jednocześnie bardzo konkretnej miłości bliźniego. Profesję zakonną w zgromadzeniu złożyła 2 lipca 1895 roku. Przez następne lata współpracowała blisko z ks. Józefem Sebastianem Pelczarem. Razem rozwijali dzieło, otwierając kolejne domy i posyłając siostry tam, gdzie były najbardziej potrzebne.

Matka zgromadzenia

W zgromadzeniu Klara Szczęsna była dla sióstr kimś więcej niż przełożoną. Łączyła wymagania z serdecznością, troskę o wspólnotę z umiejętnością stawiania jasnych wymagań. Uczyła, że pierwszym zadaniem sercanki jest miłość do Serca Jezusowego, a jej sprawdzianem pozostaje ofiarna służba drugiemu człowiekowi. Za jej życia zgromadzenie rozwijało się dynamicznie. Powstawały nowe placówki, przytuliska, ochronki, szkoły gospodarcze i kursy praktyczne dla dziewcząt. Siostry pielęgnowały chorych w domach i szpitalach, a w czasie pierwszej wojny światowej także rannych żołnierzy w lazaretach wojskowych. Matka Klara wizytowała domy zakonne, prowadziła rozmowy z siostrami i dbała o to, by rozwój dzieł szedł w parze z rozwojem życia duchowego. Źródła mówią, że wraz z ks. Pelczarem otworzyła około 30 domów zakonnych na terenie Galicji i Alzacji. W chwili jej śmierci zgromadzenie miało już zatwierdzenie Stolicy Apostolskiej i liczyło ponad 120 sióstr, a według szerszych danych z końca jej życia nawet 156 sióstr pracowało poza domem macierzystym w licznych placówkach i lazaretach. Ta pokazuje, że  dzieło sercanek zdążyło mocno się rozwinąć jeszcze za jej życia bł. Klary Ludwiki Szczęsnej.

Duchowość bł. Klary Ludwiki Szczęsnej

Matkę Klarę wyróżniał duch ubóstwa, pokory i szacunku wobec drugiego człowieka. Była mocno związana z nabożeństwem do Najświętszego Serca Jezusowego, a zarazem z wielką czułością odnosiła się do Matki Bożej i św. Józefa. Jej życie duchowe nie miało w sobie nic z głośnej demonstracji. Było raczej spokojne, konsekwentne i bardzo konkretne. Na jej drodze ważną rolę odegrali przewodnicy duchowi: bł. Honorat Koźmiński, św. Józef Sebastian Pelczar oraz ks. Antoni Nojszewski. Ona sama dzień po dniu potwierdzała wybór, którego dokonała jeszcze jako młoda dziewczyna. Najkrócej oddają to słowa, które stały się dewizą jej życia: Wszystko dla Serca Jezusowego!

Śmierć i pamięć Kościoła

Matka Klara Szczęsna zmarła w Krakowie 7 lutego 1916 roku, w wieku 53 lat, w opinii świętości. Przez 22 lata pozostawała przełożoną swojego zgromadzenia. Została pochowana na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, w grobowcu zgromadzenia. Jej proces beatyfikacyjny otwarto 25 marca 1994 roku w Krakowie. 20 grudnia 2012 roku papież Benedykt XVI podpisał dekret o heroiczności jej cnót, a 5 czerwca 2015 roku papież Franciszek promulgował dekret o cudzie przypisywanym jej wstawiennictwu. Beatyfikacja odbyła się 27 września 2015 roku w sanktuarium św. Jana Pawła II w Krakowie. Mszy przewodniczył kard. Angelo Amato, ówczesny prefekt Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych.