Atto z Pistoi

Święty Atto urodził się prawdopodobnie między 1070 a 1080 rokiem, najpewniej we włoskiej Toskanii, choć dawna tradycja łączyła jego pochodzenie także z Badajoz w Hiszpanii. Około 1100 roku przebywał już w opactwie Vallombrosa, a z czasem został opatem generalnym wallumbrozjanów. Jako przełożony troszczył się o rozwój wspólnoty, bronił jej praw i wspierał zakładanie nowych klasztorów.

Około 1133 roku objął biskupstwo w Pistoi. Pozostał wierny duchowi życia monastycznego, a jednocześnie energicznie pełnił posługę pasterską. Bronił praw Kościoła, występował przeciw symonii i nadużyciom duchowieństwa, wspierał ubogich oraz szukał pokojowych rozwiązań w sporach. Cieszył się zaufaniem Stolicy Apostolskiej, która powierzała mu rozstrzyganie trudnych konfliktów.

W Pistoi szczególnie rozwinął kult św. Jakuba Apostoła. Dzięki jego staraniom do miasta trafiła cenna relikwia z Composteli, co umocniło znaczenie Pistoi jako miejsca pielgrzymkowego. Atto pozostawił także pisma hagiograficzne, między innymi żywot św. Jana Gwalberta – założyciela Kongregacji Wallumbrozjańskiej i prawdopodobnie Żywot św. Bernarda z Parmy.

Atto z Pistoi zmarł w 1153 roku. Według dawnego obituarium katedry w Pistoi datą śmierci był 21 czerwca 1153 roku. Inne tradycje podają 22 maja, a niektóre źródła wspominają także rok 1143 lub 1155. Jego święto obchodzone jest 22 maja, natomiast w Pistoi zachowała się tradycja celebracji 21 czerwca.