św. Joanna Antyda Thouret

Dom, w którym szybko dorosła

Święta Joanna Antyda Thouret urodziła się 27 listopada 1765 roku w Sancey-le-Long w diecezji Besançon, we francuskim regionie Franche-Comté. Pochodziła z wiejskiej, religijnej rodziny. Kiedy miała szesnaście lat, zmarła jej matka, a na Joannę spadła znaczna część odpowiedzialności za dom i młodsze rodzeństwo. Szczególne miejsce w jej duchowości od młodości zajmowała Matka Boża. Z czasem dojrzewało w niej pragnienie życia zakonnego i służby najuboższym. Mimo początkowego sprzeciwu ojca w 1787 roku, mając 22 lata, wstąpiła do Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo (szarytki). Posługiwała chorym najpierw w Langres, a później w Paryżu.

Rewolucja i przerwane życie zakonne

Wybuch rewolucji francuskiej radykalnie zmienił jej życie. Zgromadzenia zakonne zostały rozwiązane, a siostry zmuszono do rozproszenia. Joanna wróciła w rodzinne strony, ale nie porzuciła dotychczasowej misji. Uczyła dzieci, pielęgnowała chorych, wspierała ukrywających się kapłanów i pomagała organizować życie religijne tam, gdzie oficjalna działalność Kościoła była niemożliwa.

Odmawiała również złożenia wymaganej przez władze przysięgi związanej z cywilną organizacją Kościoła. Przez pewien czas musiała się ukrywać, a w 1795 roku opuściła Francję. Wraz ze wspólnotą kierowaną przez ks. Antoine’a-Sylvestre’a Receveura przemierzała Szwajcarię i ziemie niemieckie. Po kolejnych doświadczeniach zdecydowała się wrócić do ojczyzny.

Nowe zgromadzenie w Besançon

11 kwietnia 1799 roku w Besançon rozpoczęła dzieło, które stało się początkiem nowej wspólnoty zakonnej. Otworzyła bezpłatną szkołę dla dziewcząt oraz punkt pomocy żywnościowej dla ubogich. Wokół niej zaczęły gromadzić się młode kobiety pragnące łączyć życie poświęcone Bogu ze służbą potrzebującym. Joanna nie ograniczała działalności do edukacji. Siostry pielęgnowały chorych, odwiedzały ubogich, a od 1802 roku podjęły także posługę w więzieniu Bellevaux. Joanna starała się zapewnić więźniom nie tylko żywność i opiekę, ale także pracę i możliwość otrzymywania wynagrodzenia. W tym samym roku opracowała regułę rodzącej się wspólnoty. W 1807 roku wspólnota otrzymała nazwę Sióstr Miłosierdzia z Besançon (dziś Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia św. Joanny Antydy Thouret). Jej duchowość wyrastała z tradycji św. Wincentego a Paulo, którą Joanna poznała podczas wcześniejszego życia wśród szarytek.

Z Francji do Neapolu

W 1810 roku przed Joanną otworzył się kolejny etap. Razem z ośmioma siostrami udała się do Neapolu, gdzie powierzono jej opiekę nad chorymi w wielkim szpitalu dla nieuleczalnie chorych. Siostry zakładały także szkoły, prowadziły aptekę i wychodziły na ulice miasta, aby nieść pomoc ubogim i chorym. 23 lipca 1819 roku papież Pius VII zatwierdził konstytucje zgromadzenia, nadając wspólnocie nazwę Sióstr Miłosierdzia pod patronatem św. Wincentego a Paulo. Papieskie zatwierdzenie, zamiast zakończyć trudności, doprowadziło jednak do bolesnego konfliktu z arcybiskupem Besançon, który nie chciał zaakceptować nowego statusu instytutu.

„Jestem córką Kościoła”

Spór doprowadził do podziału między gałęzią francuską i wspólnotą związaną z Joanną w Neapolu. Gdy próbowała wrócić do Besançon i doprowadzić do pojednania, nie została przyjęta we własnym domu zakonnym. Pozostała jednak wierna decyzji papieża i Stolicy Apostolskiej. Z tego powodu później określano ją mianem Filia Petri – Córka Piotra. Ostatnie lata spędziła w Neapolu, nadal kierując dziełem miłosierdzia. Nie doczekała pojednania rozdzielonych gałęzi zgromadzenia. Zmarła 24 sierpnia 1826 roku. Dopiero wiele lat później wspólnoty ponownie się zjednoczyły.

Martyrologium Romanum wspomina św. Joannę Antydę Thouret 24 sierpnia jako dziewicę, która po przerwaniu życia zakonnego przez rewolucję francuską zgromadziła w Besançon towarzyszki i poświęciła się wychowaniu młodzieży oraz służbie opuszczonym dzieciom, ubogim i chorym.

Beatyfikacja i kanonizacja

Papież Pius XI beatyfikował Joannę Antydę Thouret 23 maja 1926 roku. Kanonizacja nastąpiła w 1934 roku, również za pontyfikatu Piusa XI. Dokumentacja zgromadzenia, materiały Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo oraz opracowania historyczne wskazują 14 stycznia 1934 roku (internetowa baza Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych podaje natomiast datę 14 maja 1934 roku).