bł. Celina Borzęcka

Dzieciństwo i pragnienie życia zakonnego

Błogosławiona Celina Borzęcka, z domu Chludzińska, urodziła się 29 października 1833 roku w Antowilu koło Orszy, na Kresach dawnej Rzeczypospolitej, na terenie dzisiejszej Białorusi. Wychowywała się w zamożnej, religijnej i patriotycznej rodzinie ziemiańskiej. Jej rodzicami byli Ignacy Chludziński i Klementyna z Kossowów.

Celina od dzieciństwa poznawała wartość modlitwy, pracy i odpowiedzialności za innych. Szczególne miejsce w jej życiu zajmowała Matka Boża Ostrobramska, przed której wizerunkiem często się modliła. Już jako młoda dziewczyna zapragnęła poświęcić życie Bogu w klasztorze.

Jej plany potoczyły się jednak inaczej. Rodzice pragnęli, aby wyszła za mąż, a Celina, po okresie wewnętrznych zmagań i modlitwy, przyjęła ich decyzję. Nie potraktowała małżeństwa jako przeszkody na drodze do Boga, lecz jako nowe powołanie, któremu postanowiła oddać się z całą odpowiedzialnością.

Żona, matka i opiekunka chorych

W 1853 roku Celina poślubiła Józefa Borzęckiego i zamieszkała w jego majątku w Obrębszczyźnie koło Grodna. Ich małżeństwo opierało się na wzajemnej miłości i szacunku. Doczekali się czworga dzieci, jednak dwoje z nich, Marynia i Kazimierz, zmarło w niemowlęctwie. Przy życiu pozostały córki Celina i Jadwiga.

Obowiązki rodzinne nie przeszkadzały Borzęckiej angażować się w pomoc potrzebującym. Troszczyła się o ubogich mieszkańców okolicznych wsi, a podczas powstania styczniowego w 1863 roku wspierała powstańców. Za tę działalność trafiła do rosyjskiego więzienia w Grodnie, gdzie przebywała wraz z kilkutygodniową córką Jadwigą.

Kolejne lata przyniosły rodzinie poważną próbę. W 1869 roku Józef Borzęcki doznał paraliżu, który odebrał mu możliwość samodzielnego poruszania się. Celina zabrała go do Wiednia, szukając pomocy lekarskiej, a jednocześnie sama otoczyła męża troskliwą opieką. Nie odzyskał jednak zdrowia. Zmarł w 1874 roku, pozostawiając Celinę wdową w wieku czterdziestu lat. Przez lata małżeństwa nauczyła się łączyć modlitwę z odpowiedzialnością za najbliższych, a doświadczenia choroby i straty jeszcze bardziej pogłębiły jej życie duchowe.

Nowe powołanie w Rzymie

Po śmierci męża Celina uporządkowała sprawy rodzinne, a w 1875 roku wyjechała z córkami do Rzymu. Tam powróciło pragnienie życia zakonnego, które nosiła w sercu od młodości. W Wiecznym Mieście poznała ojca Piotra Semenenkę, współzałożyciela i przełożonego generalnego Zgromadzenia Zmartwychwstania Pańskiego. Został jej kierownikiem duchowym i pomógł rozeznać możliwość utworzenia żeńskiej wspólnoty opartej na duchowości zmartwychwstańczej. W realizację tego zamysłu zaangażowała się młodsza córka Celiny, Jadwiga (obecnie Czcigodna Służebnica Boża). Starsza, nosząca imię matki, wybrała życie małżeńskie.

W 1882 roku Celina i Jadwiga wraz z kilkoma kandydatkami rozpoczęły w Rzymie życie wspólnotowe. Nie oznaczało to jeszcze powstania zatwierdzonego zgromadzenia. Przez kolejne lata musiały mierzyć się z niepewnością, trudnościami organizacyjnymi i pytaniami o przyszłość nowego dzieła. Szczególnie bolesnym doświadczeniem okazała się śmierć ojca Semenenki w 1886 roku. Niektórzy doradzali wówczas przyłączenie powstającej wspólnoty do innego zgromadzenia. Celina nie zrezygnowała jednak z przekonania, że powinna kontynuować rozpoczętą drogę.

Powstanie zgromadzenia zmartwychwstanek

6 stycznia 1891 roku Celina i Jadwiga złożyły w Rzymie śluby wieczyste. Ten dzień uznaje się za oficjalny początek Zgromadzenia Sióstr Zmartwychwstania Pana Naszego Jezusa Chrystusa, którego zostały współzałożycielkami.

Nowa wspólnota łączyła modlitwę z działalnością apostolską, szczególnie nauczaniem i chrześcijańskim wychowaniem dzieci oraz młodzieży. Jej duchowość wyrastała z tajemnicy śmierci i zmartwychwstania Chrystusa, a także z przekonania, że wewnętrzna przemiana człowieka może prowadzić do odnowy całego społeczeństwa.

Jeszcze w 1891 roku matka Celina otworzyła w Kętach pierwszy dom zgromadzenia na ziemiach polskich. W 1896 roku zmartwychwstanki rozpoczęły posługę w Bułgarii, a następnie rozwijały działalność w Częstochowie i Warszawie. W 1900 roku siostry podjęły pracę również w Stanach Zjednoczonych, między innymi wśród polskich emigrantów. Celina nie ograniczała się do kierowania zgromadzeniem z daleka. Troszczyła się o jego rozwój, odwiedzała siostry i dbała o ich przygotowanie duchowe. Zależało jej, aby apostolstwo zmartwychwstanek wyrastało z osobistej więzi z Chrystusem, a nie tylko z aktywności zewnętrznej.

Śmierć Jadwigi i ostatnie lata życia

W 1906 roku Celinę dotknęła kolejna bolesna strata. 27 września w Kętach niespodziewanie zmarła jej córka Jadwiga, najbliższa współpracownica i współzałożycielka zgromadzenia. Miała zaledwie 43 lata. Dla matki Celiny był to ciężki cios. Straciła nie tylko ukochane dziecko, lecz także osobę, której zamierzała powierzyć dalsze kierowanie wspólnotą. Mimo bólu nie wycofała się z obowiązków.

W kolejnych latach nadal troszczyła się o rozwój zgromadzenia. W 1911 roku zwołała pierwszą kapitułę generalną, która wybrała ją przełożoną generalną na całe życie. Wyczerpana wieloletnią pracą, zmarła 26 października 1913 roku w Krakowie, trzy dni przed osiemdziesiątymi urodzinami. Według tradycji zakonnej jej ostatnim przesłaniem skierowanym do sióstr były słowa: Niech będą jedno.

Początkowo spoczęła na cmentarzu w Kętach, obok córki Jadwigi. W 1937 roku przeniesiono ich szczątki do krypty pod kaplicą klasztorną, a w 2001 roku do sarkofagu w kościele świętych Małgorzaty i Katarzyny w Kętach.

Beatyfikacja matki Celiny Borzęckiej

Proces beatyfikacyjny Celiny Borzęckiej rozpoczął się w Rzymie w 1944 roku, za pontyfikatu Piusa XII. 11 lutego 1982 roku Jan Paweł II zatwierdził dekret o heroiczności jej cnót, a 16 grudnia 2006 roku Benedykt XVI uznał cud przypisywany jej wstawiennictwu.

Uroczysta beatyfikacja odbyła się 27 października 2007 roku w bazylice św. Jana na Lateranie w Rzymie. Przewodniczył jej kardynał José Saraiva Martins, prefekt Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, działający w imieniu papieża Benedykta XVI. Podczas uroczystości szczególnie podkreślono cztery etapy jej życia: żony, matki, wdowy i zakonnicy. Każdy z nich stanowił odrębną drogę realizowania tego samego pragnienia – życia w bliskości Boga i wierności rozpoznanym obowiązkom.

Kościół wspomina błogosławioną Celinę Borzęcką 26 października, w rocznicę jej śmierci. W kalendarzu liturgicznym zmartwychwstańców jest to wspomnienie obowiązkowe.