bł. Józef Czempiel

Śląski kapłan z Józefki

Błogosławiony Józef Czempiel urodził się 21 września 1883 roku w Piekar Śląskich – Józefce (Polska) jako najstarsze dziecko w rodzinie. Po ukończeniu studiów teologicznych we Wrocławiu przyjął w 1908 roku święcenia kapłańskie w kościele Świętego Krzyża z rąk kardynała Georga Koppa. Już jako młody duchowny mocno identyfikował się ze Śląskiem i polską kulturą. Określał siebie jako „Śląskiego Polaka”, a prawo do używania języka ojczystego w życiu religijnym i społecznym uważał za sprawę sumienia. W czasie studiów i późniejszej pracy duszpasterskiej angażował się w obronę polskości na Górnym Śląsku, co w okresie niemieckiej okupacji stało się jednym z powodów wrogości wobec niego.

Proboszcz, który porządkował życie parafii

Najmocniej zapisał się w pamięci jako proboszcz parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Hajdukach Wielkich, dzisiejszym Chorzowie Batorym. Nie był administratorem, który pracował zza biurka. Wprowadzał jasne zasady życia parafialnego, ale obejmował nimi także siebie. Chciał, aby parafia była wspólnotą modlitwy, sakramentów, odpowiedzialności i wzajemnej pomocy.

Szczególne miejsce w jego posłudze zajmował konfesjonał. Uważał spowiedź za jeden z najważniejszych obowiązków kapłana, dlatego poświęcał jej wiele czasu i serca. Parafianie chętnie przychodzili do niego, bo budził zaufanie i umiał spokojnie prowadzić ludzi przez trudne sprawy sumienia.

Dbał również o dobre przygotowanie kazań. Nie improwizował byle jak. Opracowywał całe cykle nauk, planowane na dłuższy czas, aby formacja religijna parafian miała ciągłość i głębię. Propagował częstą Komunię świętą, troszczył się o dzieci przygotowujące się do pierwszej Komunii, wspierał Krucjatę Eucharystyczną oraz grupy młodzieżowe i dorosłych.

Rodzina w centrum duszpasterstwa

W pracy bł. Józefa Czempiela rodzina zajmowała miejsce szczególne. Widział w niej pierwszy dom wiary i fundament życia religijnego parafii. Osobiście prowadził nauki przedślubne, przygotowując narzeczonych nie tylko do ceremonii, ale do wspólnego życia opartego na odpowiedzialności i wierze.

Duże znaczenie miały dla niego odwiedziny rodzin. Starał się tak organizować pracę duszpasterską, aby w ciągu kilku lat osobiście dotrzeć do wszystkich parafian. Dzięki temu znał ich codzienne problemy, nie tylko nazwiska z kartoteki. Wiedział, gdzie trzeba wesprzeć duchowo, gdzie materialnie, a gdzie pomóc rodzinie dotkniętej biedą, bezrobociem albo uzależnieniem.

Za jego czasów z parafii wyszło wielu kapłanów i osób konsekrowanych. Źródła podają, że było to 8 księży diecezjalnych, 10 zakonników i aż 40 sióstr zakonnych. Ten owoc nie był przypadkowy. Ks. Czempiel modlił się o powołania, rozmawiał z młodymi i pomagał im, kiedy brakowało środków lub odwagi.

Apostoł trzeźwości i pomocy ubogim

Bł. Józef Czempiel dobrze znał społeczne rany Śląska. Widział biedę, bezrobocie, ciężką pracę robotników i dramat rodzin niszczonych przez alkohol. Dlatego mocno zaangażował się w ruch trzeźwościowy. Po śmierci ks. Jana Kapicy od 1930 roku faktycznie przejął odpowiedzialność za diecezjalną działalność trzeźwościową. Prowadził poradnię przeciwalkoholową, wspierał uzależnionych i ich bliskich, a także rozwijał bibliotekę i prelekcje pomagające w wychowaniu do trzeźwości.

Jego troska nie kończyła się na słowie. W parafii zorganizował kuchnię dla bezrobotnych oraz Komitet Pomocy. Tygodniowo wydawano około tysiąca bonów na obiady i chleb. Był to konkretny, codzienny sposób odpowiadania na biedę. Rozumiał też znaczenie prasy i książki katolickiej. Uruchomił kiosk przykościelny, wspierał bibliotekę parafialną, a dzięki jego staraniom jako dodatek do Gościa Niedzielnego ukazywały się Wiadomości Parafialne. Chciał, aby wiara parafian dojrzewała także przez lekturę, rozmowę i świadome uczestnictwo w życiu Kościoła.

Aresztowanie i droga przez obozy

Po wybuchu II wojny światowej jego wcześniejsza działalność religijna, społeczna i propolska znalazła się pod obserwacją okupanta. Od początku 1940 roku był przesłuchiwany. 13 kwietnia 1940 roku Niemcy aresztowali go w ramach działań wymierzonych w polską inteligencję i duchowieństwo. Według przekazów zabrano go wprost z konfesjonału.

Trafił do Dachau, później do Mauthausen i Gusen, a następnie ponownie do Dachau. Mimo obozowej przemocy zachował duchową równowagę i pamiętał o swoich parafianach. Współwięźniowie widzieli w nim kapłana cierpliwego, skupionego na Bogu i wiernego do końca. Katowickie opracowania przypominają, że nawet w Dachau pisał do bliskich i łączył swoje cierpienie z modlitwą za tych, których zostawił w parafii.

Męczeństwo w Dachau

Okoliczności śmierci bł. Józefa Czempiela nie są dokładnie znane. W wielu opracowaniach przyjmuje się, że 4 maja 1942 roku został wywieziony z Dachau w tzw. transporcie inwalidów i prawdopodobnie tego samego dnia zamordowany w komorze gazowej. Inne kalendarze hagiograficzne podają 19 maja 1942 roku jako dzień jego męczeństwa i wspomnienia. Urzędowe świadectwo śmierci wystawione przez obóz nosiło jeszcze inną datę – 19 czerwca 1942 roku.

Według przekazu, kiedy przeczuwał zbliżającą się śmierć, pożegnał się słowami: Zostańcie z Bogiem, pozdrówcie moich parafian, ja jadę na śmierć, jeżeli taka jest wola Boża. To zdanie dobrze streszcza jego drogę, drogę kapłan, który do końca myślał o ludziach powierzonych jego trosce.

Beatyfikacja i pamięć Kościoła

13 czerwca 1999 roku w Warszawie Ojciec Święty Jan Paweł II beatyfikował Józefa Czempiela wraz ze 107 innymi męczennikami II wojny światowej. W homilii beatyfikacyjnej papież ukazał ich świadectwo jako znak zwycięstwa Chrystusa i nadziei silniejszej niż zło.

Martyrologium Romanum wspomina bł. Józefa Czempiela pod datą 19 maja, a wspomnienie liturgiczne 108 Męczenników II wojny światowej jest obchodzone w Polsce 12 czerwca. Natomiast w Piekarach Śląskich, w rodzinnej parafii św. Józefa Robotnika, jest wspominany 1 maja jako patron rodzin.