św. Michał Garicoїts

Dzieciństwo u stóp Pirenejów

Święty Michał Garicoïts urodził się 15 kwietnia 1797 roku w Ibarre, w departamencie Pyrénées-Atlantiques, niedaleko granicy francusko-hiszpańskiej. Był najstarszym synem Arnolda i Gratianne Garicoïts, ubogich pirenejskich chłopów. Dom, w którym dorastał, nie był zamożny, ale charakteryzował się wiarą pielęgnowaną odważnie także wtedy, gdy była ona narażona na niebezpieczeństwo. Rodzina Michała podczas rewolucyjnych prześladowań pomagała ukrywającym się kapłanom i dawała im schronienie.

Jako chłopiec Michał pracował przy wypasie bydła. W tej zwyczajnej, surowej codzienności dojrzewało jednak pragnienie, które nie dawało mu spokoju – chciał zostać kapłanem. Było to marzenie niemal niemożliwe, bo rodziny nie było stać na jego edukację. Pomogli mu proboszcz oraz bliscy, zwłaszcza babcia, która doprowadziła do tego, że chłopiec mógł uczyć się w zamian za drobne prace przy parafii. Źródła wspominają także, że pracował przy plebanii i w kuchni biskupa Bayonne, aby zdobyć możliwość dalszej nauki.

Droga do kapłaństwa

Michał uczył się wytrwale. Studiował filozofię w Aire, a teologię w seminarium w Dax. Już wtedy zwracano uwagę na jego powagę, pobożność i zdolność do pracy z młodszymi uczniami. 20 grudnia 1823 roku przyjął święcenia kapłańskie w katedrze w Bayonne.

Pierwszym miejscem jego posługi była parafia w Cambo, gdzie przez około dwa lata pracował jako wikariusz. Nie ograniczał się do zwykłych obowiązków duszpasterskich. Chciał leczyć duchowe rany ludzi, dlatego stanowczo przeciwstawiał się pozostałościom jansenizmu, który budził lęk przed Bogiem i oddalał wiernych od sakramentów. Michał prowadził parafian ku częstszej Komunii świętej i rozwijał nabożeństwo do Najświętszego Serca Jezusowego.

Bétharram i formacja serc

Po pracy parafialnej został skierowany do seminarium w Bétharram. Wykładał tam filozofię, teologię i Pismo Święte, a z czasem objął funkcję przełożonego zakładu. Nie był tylko administratorem. Pragnął odnowić ducha miejsca: wprowadzał większą dyscyplinę, troszczył się o pobożność i formował przyszłych kapłanów do posłuszeństwa, gorliwości oraz dyspozycyjności wobec biskupa i Kościoła.

W Bétharram dojrzewał także jego kontakt ze zgromadzeniem Córek Krzyża Świętego. Michał związał się duchowo z ich środowiskiem, wspierał je i do końca życia pełnił wobec sióstr ważną rolę kierownika duchowego. Spotkanie z życiem zakonnym oraz potrzeby Kościoła w regionie pomogły mu lepiej rozeznać własne dzieło.

Kapłani Najświętszego Serca Jezusowego

W sercu Michała dojrzewał plan założenia wspólnoty kapłanów gotowych iść tam, gdzie Kościół najbardziej ich potrzebuje. Po rekolekcjach odprawionych w 1832 roku podjął decyzję, by zacząć realizować to pragnienie. Chciał, aby nowa wspólnota żyła w duchu Najświętszego Serca Jezusowego, w dyspozycyjności, prostocie i posłuszeństwie.

Z czasem powstało Zgromadzenie Najświętszego Serca Jezusowego z Bétharram, znane jako ojcowie z Bétharram. Pierwsza wspólnota uformowała się w latach trzydziestych XIX wieku, a w 1841 roku przyjęła nazwę Kapłanów Najświętszego Serca Jezusowego. Jej członkowie prowadzili szkoły, podejmowali misje ludowe i pracę wychowawczą. Jeszcze za życia założyciela zaczęli patrzeć dalej niż tylko na Francję. Pierwszych przedstawicieli wysłano między innymi do Argentyny i Urugwaju. Dzieło Michała doczekało się pełnego zatwierdzenia już po jego śmierci, w latach siedemdziesiątych XIX wieku. Konstytucje Zgromadzenia zostały zatwierdzone przez papieża Leona XIII w 1877 roku.

Ostatnie lata i śmierć

Michał Garicoïts od 1853 roku zmagał się z poważnymi problemami zdrowotnymi, jednak nie przestał prowadzić wspólnoty, towarzyszyć siostrom, formować kapłanów i troszczyć się o powierzone mu dzieło. Zmarł 14 maja 1863 roku w Bétharram, około trzeciej nad ranem. Według przekazów jego ostatnie słowa brzmiały: Zmiłuj się nade mną, Panie, w swoim wielkim miłosierdziu.

10 maja 1923 roku papież Pius XI ogłosił go błogosławionym, a 6 lipca 1947 roku papież Pius XII wpisał go do katalogu świętych. W Martyrologium Romanum jego wspomnienie przypada 14 maja.