św. Winefryda z Walii

Młodość i wybór życia poświęconego Bogu

Święta Winefryda, znana także jako Gwenfrewi, urodziła się według tradycji około 600 roku na terenie dzisiejszego Holywell w północnej Walii (obecnie część Zjednoczonego Królestwa). Miała pochodzić z zamożnej rodziny, a jej rodzicami byli Tyfid i Gwenlo. Według walijskiej tradycji ważną rolę w jej duchowym wychowaniu odegrał wuj, św. Beuno, opat związany z Clynnog Fawr.

Pod jego wpływem Winefryda coraz bardziej pragnęła poświęcić życie Bogu. Choć wyróżniała się urodą i mogła liczyć na korzystne małżeństwo, postanowiła zachować dziewictwo i oddać się służbie Chrystusowi. Jej decyzja spotkała się jednak ze sprzeciwem człowieka, który nie chciał uszanować jej wyboru.

Legenda o śmierci i cudownym ocaleniu

Według średniowiecznych przekazów pewnego dnia Winefrydę odwiedził Karadog, wódz pochodzący z Hawarden, który zapragnął uczynić ją swoją żoną. Gdy młoda kobieta stanowczo odrzuciła jego zaloty, mężczyzna wpadł w gniew. Winefryda próbowała schronić się w kościele, gdzie przebywał jej wuj, św. Beuno. Karadog dogonił ją jednak przed świątynią i odciął jej głowę mieczem. W miejscu, w którym głowa upadła na ziemię, miało natychmiast wytrysnąć źródło wody. Wkrótce pojawił się św. Beuno, który według legendy umieścił głowę Winefrydy na jej ciele i modlił się o przywrócenie jej życia. Dziewczyna miała cudownie ożyć, a jedynym śladem dramatycznego wydarzenia pozostała biała blizna wokół szyi.

To właśnie z tą opowieścią związane jest słynne źródło w Holywell, któremu przez wieki przypisywano właściwości uzdrawiające. Trzeba jednak pamiętać, że szczegóły męczeństwa i zmartwychwstania Winefrydy pochodzą z późniejszych legend hagiograficznych, spisanych wiele stuleci po jej domniemanym życiu.

Życie zakonne w Gwytherin

Zgodnie z tradycją Winefryda po cudownym ocaleniu nie zrezygnowała z wcześniej obranej drogi. Przeciwnie, jeszcze mocniej związała swoje życie z modlitwą i służbą Bogu. Początkowo miała przebywać we wspólnocie religijnej w Holywell, a następnie udała się do Gwytherin, gdzie działał ośrodek życia monastycznego. Tam dołączyła do wspólnoty mniszek i z czasem została jej przełożoną. Opiekowała się powierzonymi sobie kobietami, prowadząc życie skupione na modlitwie i przestrzeganiu zasad zakonnych.

Według tradycji zmarła około 660 roku w Gwytherin, gdzie początkowo ją pochowano. Dokładna data jej śmierci nie jest pewna, podobnie jak wiele szczegółów dotyczących jej życia.

Holywell – źródło, które przyciąga pielgrzymów

Najtrwalszym świadectwem kultu św. Winefrydy pozostaje źródło w Holywell, znane jako St Winefride’s Well. Już w średniowieczu przybywali tam pielgrzymi proszący o zdrowie i pomoc w cierpieniu. Wśród odwiedzających sanktuarium znajdowali się również monarchowie, a z czasem miejsce to stało się jednym z najbardziej znanych ośrodków pielgrzymkowych w Walii.

W 1138 roku relikwie świętej przeniesiono z Gwytherin do opactwa benedyktyńskiego w Shrewsbury w Anglii. Wydarzenie to przyczyniło się do dalszego rozwoju jej kultu, który rozpowszechnił się także poza granicami Walii. Przy źródle w Holywell powstała okazała gotycka kaplica, której zachowana do dziś budowla pochodzi z przełomu XV i XVI wieku. Pomimo reformacji i późniejszych prześladowań katolików tradycja pielgrzymowania do tego miejsca nie zanikła.

Obecnie sanktuarium św. Winefrydy należy do najstarszych nieprzerwanie odwiedzanych miejsc pielgrzymkowych w Wielkiej Brytanii. Wierni nadal przybywają tam na modlitwę, a niektórzy korzystają z wody źródlanej, prosząc Boga o uzdrowienie za wstawiennictwem świętej.

Święta Winefryda wspominana jest 2 listopada w Martyrologium Romanum, które przedstawia ją jako dziewicę wyróżniającą się życiem zakonnym. Natomiast w kalendarzu liturgicznym Walii jej wspomnienie przypada 3 listopada.