św. Marianna Cope

Dzieciństwo emigrantki

Święta Marianna Cope przyszła na świat 23 stycznia 1838 roku w Heppenheim, na terenie ówczesnego Wielkiego Księstwa Hesji-Darmstadt (obecnie Niemcy). Na chrzcie otrzymała imię Barbara. Była jednym z dzieci Petera Kooba i Barbary Witzenbacher, ubogich rolników.

W 1840 roku rodzina wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych i zamieszkała w Utica w stanie Nowy Jork. Po uzyskaniu amerykańskiego obywatelstwa ojciec zmienił nazwisko Koob na Cope. Sytuacja materialna rodziny pozostawała trudna. Gdy ojciec stał się niezdolny do pracy, nastoletnia Barbara przerwała naukę i podjęła zatrudnienie w fabryce. Przez kilka lat pomagała utrzymać dom oraz opiekować się młodszym rodzeństwem.

Powołanie odłożone z miłości do rodziny

Pragnienie życia zakonnego dojrzewało w Barbarze już w młodości. Nie mogła jednak od razu wstąpić do zgromadzenia, ponieważ rodzina potrzebowała jej pracy i zarobków. Na realizację powołania czekała do ukończenia 24 lat.

W 1862 roku wstąpiła do Sióstr Trzeciego Zakonu św. Franciszka z Syrakuz (od 2004 roku Zgromadzenie Sióstr św. Franciszka ze Wspólnot Neumanna – Sisters of St. Francis of the Neumann Communities) i przyjęła imię Marianna. Profesję zakonna złożyła w 1862 lub w1863 rok. Pierwszym polem jej apostolstwa była edukacja. Uczyła dzieci niemieckich emigrantów, a dzięki znajomości języka swoich rodziców mogła łatwiej nawiązać kontakt z rodzinami, które dopiero rozpoczynały życie w Ameryce.

Szkoły i szpitale dla potrzebujących

Marianna Cope szybko dała się poznać jako osoba odpowiedzialna, zdecydowana i obdarzona dużymi zdolnościami organizacyjnymi. Powierzano jej kierowanie szkołami, wspólnotami zakonnymi oraz nowicjatem. Z czasem weszła również do rady zarządzającej zgromadzeniem. Angażowała się w rozwój placówek, które miały służyć ubogim emigrantom. Współtworzyła szkoły, a także uczestniczyła w organizowaniu szpitali św. Elżbiety w Utica i św. Józefa w Syrakuzach. Placówki przyjmowały chorych niezależnie od ich pochodzenia, wyznania czy sytuacji materialnej, co w tamtym okresie nie było powszechną praktyką.

W 1877 roku Marianna została wybrana przełożoną prowincjalną. Cztery lata później powierzono jej ten urząd ponownie. Właśnie wtedy dotarła do niej prośba, która całkowicie zmieniła dalszy bieg jej życia.

Odpowiedź na wezwanie z Hawajów

Władze kościelne i państwowe Hawajów poszukiwały sióstr gotowych podjąć pracę wśród osób chorych na trąd. Ludzie ci byli przymusowo oddzielani od rodzin i kierowani do odosobnionych osad, gdzie brakowało odpowiedniej opieki medycznej, higieny i bezpiecznych warunków życia.

Wiele wspólnot zakonnych nie zdecydowało się przyjąć tej misji. Marianna odpowiedziała jednak pozytywnie. Wybrała sześć spośród zgłaszających się sióstr i w listopadzie 1883 roku wyruszyła z nimi na Hawaje. Początkowo zamierzała pomóc w zorganizowaniu placówek, a następnie powrócić do Syrakuz. Ostatecznie pozostała na wyspach do końca życia.

Siostry rozpoczęły pracę w szpitalu w Kakaako niedaleko Honolulu. Marianna porządkowała sposób funkcjonowania placówki, poprawiała warunki sanitarne i zabiegała o to, aby pacjenci otrzymywali nie tylko leczenie, lecz także czystą odzież, odpowiednie posiłki i życzliwą opiekę.

Domy dla dzieci chorych rodziców

Szczególną troską Marianna Cope otaczała dzieci osób dotkniętych trądem. Wiele z nich pozostawało bez opieki albo dorastało w otoczeniu, które nie zapewniało bezpieczeństwa, nauki i właściwych warunków higienicznych. W 1885 roku założyła dom dla córek pacjentów przebywających w kolonii. Trzy lata później wraz z dwiema siostrami otworzyła na Molokai dom i szkołę dla dziewcząt. Dbała o ich zdrowie, wychowanie i przygotowanie do samodzielnego życia. Nie traktowała podopiecznych jak anonimowej grupy potrzebujących. Znała ich imiona, interesowała się codziennymi problemami i starała się tworzyć otoczenie, w którym choroba nie odbierała człowiekowi prawa do szacunku, piękna i zwyczajnego życia.

Spotkanie ze św. Damianem z Molokai

Po przybyciu na Molokai Marianna spotkała św. Damiana de Veustera, który od 1873 roku pracował wśród osób chorych na trąd. Sam również zachorował i zmarł w 1889 roku. Marianna oraz jej współsiostry otoczyły go opieką w ostatnim okresie życia. Po jego śmierci przejęła odpowiedzialność za część rozpoczętych przez niego dzieł. W 1895 roku objęła także kierownictwo domu przeznaczonego dla chłopców. Jej praca nie polegała wyłącznie na zarządzaniu placówkami. Zachęcała mieszkańców osady do uprawy ziemi, sadzenia drzew, kwiatów i krzewów. Dzięki temu surowe otoczenie stopniowo stawało się bardziej przyjazne. Drobne zmiany pomagały chorym na nowo odkrywać, że nadal mogą współtworzyć wspólnotę i decydować o swoim codziennym życiu.

Trzydzieści pięć lat na Hawajach

Marianna pozostała na Hawajach przez 35 lat. W późnym wieku poruszała się na wózku z powodu przewlekłej choroby nerek, jednak nadal interesowała się działalnością prowadzonych przez siostry domów. Zmarła 9 sierpnia 1918 roku w Kalaupapa na wyspie Molokai, mając 80 lat.

Droga do kanonizacji

Proces beatyfikacyjny Marianny Cope rozpoczął się w 1983 roku. Po zbadaniu jej życia i cnót Ojciec Święty Jan Paweł II zatwierdził 19 kwietnia 2004 roku dekret o heroiczności cnót. Beatyfikacja odbyła się 14 maja 2005 roku w Bazylice św. Piotra. Uroczystości przewodniczył kard. José Saraiva Martins jako przedstawiciel papieża Benedykta XVI. 21 października 2012 roku na placu św. Piotra w Rzymie papież Benedykt XVI kanonizował Mariannę Cope. Jej wspomnienie liturgiczne jest obchodzone 9 sierpnia, choć w niektórych kalendarzach pojawia się w dniu 23 stycznia czyli w rocznicę urodzin.