św. Maria Franciszka od Jezusa Rubatto

Dzieciństwo naznaczone stratą

Święta Maria Franciszka od Jezusa przyszła na świat jako Anna Maria Rubatto 14 lutego 1844 roku w Carmagnola, niedaleko Turynu we Włoszech. Tego samego dnia została ochrzczona w miejscowym kościele Świętych Piotra i Pawła. Była przedostatnim z ośmiorga dzieci Jana Tomasza Rubatto i Katarzyny Pavesio.

Gdy Anna miała cztery lata, zmarł jej ojciec. Po kilku latach zmarła także jej matka. Po jej śmierci dziewczynka przeniosła się do Turynu i zamieszkała u starszej siostry Magdaleny oraz jej męża. W młodości otrzymała propozycję małżeństwa od miejscowego notariusza. Odrzuciła ją i postanowiła zachować dziewictwo.

Wśród chorych i ubogich Turynu

W Turynie Anna Maria regularnie odwiedzała Mały Dom Bożej Opatrzności, założony przez św. Józefa Benedykta Cottolenga. Posługiwała chorym, wspierała biednych i poświęcała czas dzieciom. Uczyła również katechizmu oraz pomagała w parafialnych dziełach wychowawczych.

Jej przewodnikami duchowymi byli między innymi oratorianin o. Feliks Carpignano oraz kanonik Bartłomiej Giuganino. Prawdopodobnie właśnie dzięki temu drugiemu poznała św. Jana Bosko. Turyński kapłan cenił jej dojrzałość, hojność i zaangażowanie w pracę oratoryjną.

Z czasem Anna Maria została damą do towarzystwa Marianny Scoffone, wdowy należącej do zamożnej turyńskiej rodziny. Łączyła je bliska więź, a Marianna traktowała ją niemal jak córkę. Także w tym okresie Anna Maria nie zrezygnowała z działalności dobroczynnej. Odwiedzała szpitale, wspierała parafie, pomagała ubogim rodzinom i uczyła dzieci.

Po śmierci Marianny Scoffone w 1882 roku wróciła do domu swojej siostry. Miała wówczas trzydzieści dziewięć lat i mogła sądzić, że jej życie zostało już ukształtowane. Tymczasem właśnie wtedy rozpoczął się jego nowy etap.

Zdarzenie, które wskazało drogę

Anna Maria spędzała letnie miesiące w Loano na Riwierze Liguryjskiej. Nie traktowała jednak pobytu nad morzem wyłącznie jako odpoczynku. Pomagała miejscowym rybakom, odwiedzała chorych i interesowała się losem zaniedbanych dzieci. Codziennie przychodziła również do kościoła kapucynów, gdzie długo modliła się przed tabernakulum.

Pewnego dnia, prawdopodobnie w sierpniu 1883 roku, przechodziła obok wznoszonego budynku. Z rusztowania spadł kamień i uderzył w głowę młodego robotnika Franciszka Panizzę. Anna Maria natychmiast opatrzyła jego ranę, a następnie dała mu pieniądze odpowiadające zapłacie za dwa dni pracy, aby mógł spokojnie wrócić do domu i odzyskać siły.

W budowanym domu miała zamieszkać grupa kobiet pragnących prowadzić życie religijne oraz zajmować się dziełami miłosierdzia. Gdy kapucyni usłyszeli o zachowaniu Anny Marii, zobaczyli w nim znak, że właśnie ona może pomóc powstającej wspólnocie. Ojciec Angelik da Sestri Ponente zaproponował jej, by została przełożoną grupy. Anna Maria nie podjęła decyzji pochopnie. Wróciła do Turynu, rozmawiała ze swoimi kierownikami duchowymi i zasięgnęła rady Jana Bosko. Otrzymawszy ich poparcie, przyjęła zaproszenie kapucynów.

Narodziny nowego zgromadzenia

Dnia 23 stycznia 1885 roku Anna Maria wraz z czterema pierwszymi towarzyszkami przyjęła habit wzorowany na stroju kapucyńskim. Otrzymała imię Maria Franciszka od Jezusa i stanęła na czele rodzącego się instytutu. Wydarzenie to uznaje się za początek Sióstr Tercjarek Kapucynek z Loano, nazywanych dziś Siostrami Kapucynkami Matki Rubatto.

Zadaniem wspólnoty była przede wszystkim opieka nad chorymi, także w ich domach, oraz chrześcijańskie wychowanie dzieci i młodzieży. Siostry miały być blisko ludzi, szczególnie tych, którzy pozostawali bez pomocy i wsparcia.

Maria Franciszka złożyła pierwszą profesję zakonną 17 września 1886 roku, natomiast śluby wieczyste 16 stycznia 1899 roku. Od początku pełniła urząd przełożonej generalnej i pozostała nią aż do śmierci. Pierwsze lata istnienia zgromadzenia nie były łatwe. Mimo trudności wspólnota rozwijała się i otwierała kolejne domy, między innymi w Genui-Voltri, Levanto i San Remo. Maria Franciszka od Jezusa łączyła zdolności organizacyjne z prostym stylem bycia. Nie ograniczała się do wydawania poleceń, lecz sama pielęgnowała chorych, troszczyła się o ubogich i towarzyszyła młodym siostrom w ich formacji.

Misja w Ameryce Południowej

W 1892 roku Maria Franciszka wyruszyła wraz z grupą sióstr do Montevideo w Urugwaju. Był to początek nowego rozdziału w dziejach zgromadzenia. Z czasem siostry podjęły działalność również w Argentynie. Matka Rubatto wielokrotnie przemierzała Atlantyk, odwiedzając powstające wspólnoty, rozwiązując ich problemy i umacniając siostry. Podróże były długie i wyczerpujące, jednak uważała je za część swojej odpowiedzialności za zgromadzenie. Chciała znać realne warunki jego działalności, a nie kierować nim wyłącznie z daleka.

W Ameryce siostry opiekowały się chorymi, prowadziły dzieła wychowawcze i pomagały ubogim. Ich posługa wyrastała z doświadczeń założycielki, która jeszcze jako osoba świecka nauczyła się dostrzegać człowieka potrzebującego konkretnej, szybkiej pomocy.

Tragedia misji w Alto Alegre

W 1899 roku Maria Franciszka osobiście towarzyszyła sześciu młodym siostrom udającym się do misji św. Józefa Opatrzności w Alto Alegre, w brazylijskim stanie Maranhão. Placówkę prowadzili kapucyni. Dnia 13 marca 1901 roku misja została zaatakowana. Zginęły siostry, brazylijska nowicjuszka, kapucyni, tercjarze franciszkańscy oraz liczni wierni. Wiadomość o masakrze dotarła do matki Rubatto kilka dni później. Śmierć sióstr była dla niej ciężkim ciosem. Początkowo żałowała, że nie pozostała z nimi i nie podzieliła ich losu. Ostatecznie przyjęła tę tragedię w duchu wiary, a następnie starała się podtrzymywać pozostałe siostry i zachęcała je, by nie rezygnowały z misyjnego powołania.

Ostatnia podróż i śmierć w Montevideo

W 1902 roku Maria Franciszka ponownie udała się do Ameryki Południowej. Planowana na kilka miesięcy podróż przedłużyła się do dwóch lat. W tym czasie odwiedzała domy zakonne i zajmowała się sprawami nowych placówek. W maju 1904 roku, podczas pobytu w Montevideo, poważnie zachorowała. Cierpiała z powodu wewnętrznego zakażenia, które wcześniej lekceważyła, skupiona na obowiązkach i trosce o wspólnoty. Przeszła operację, jednak lekarzom nie udało się jej uratować.

Zmarła 6 sierpnia 1904 roku. Szczególnie opłakiwali ją chorzy i ubodzy mieszkańcy Montevideo, którym przez lata okazywała pomoc. Zgodnie z jej życzeniem pochowano ją początkowo na cmentarzu La Teja, pośród grobów ludzi ubogich. W 1914 roku jej szczątki przeniesiono do kościoła św. Antoniego Padewskiego w Montevideo, który powstał z jej inicjatywy. Obecnie spoczywają pod głównym ołtarzem tej świątyni.

Droga na ołtarze

Proces beatyfikacyjny matki Marii Franciszki prowadzono między innymi w Montevideo, Genui i Albendze. Dnia 1 września 1988 roku Ojciec Święty Jan Paweł II zatwierdził dekret o heroiczności jej cnót, dzięki czemu otrzymała tytuł Czcigodnej Służebnicy Bożej.

Za cud potrzebny do beatyfikacji uznano uzdrowienie Jana Chrzciciela Bottina. Chłopiec po operacji usunięcia migdałków doznał ciężkiego zakażenia i wstrząsu septycznego. Po modlitwie za wstawiennictwem matki Rubatto odzyskał zdrowie. Jan Paweł II beatyfikował ją 10 października 1993 roku w bazylice św. Piotra.

W procesie kanonizacyjnym zbadano uzdrowienie młodego mieszkańca Montevideo, który w kwietniu 2000 roku doznał poważnego urazu głowy, krwotoku i zapadł w głęboką śpiączkę. Dnia 21 lutego 2020 roku papież Franciszek zatwierdził dekret dotyczący tego cudu. Kanonizacja Marii Franciszki od Jezusa Rubatto odbyła się 15 maja 2022 roku na placu św. Piotra. Dokonał jej papież Franciszek.

Maria Franciszka od Jezusa Rubatto była pierwszą kanonizowaną świętą związaną z Urugwajem, choć urodziła się we Włoszech. Jej życie połączyło oba kraje i dwa kontynenty w jednej historii służby.