św. Tymoteusz z Antinoe

Lektor i strażnik ksiąg

Święty Tymoteusz z Antinoe jest przedstawiany w źródłach jako świecki, syn kapłana o imieniu Pikolpossos. Mieszkał w egipskiej Tebaidzie, prawdopodobnie w okolicach Antinoe lub Perapy. Wiemy też, że był 20 dni po ślubie ze św. Maurą. Pełnił funkcję lektora, a zarazem kopisty, dlatego odpowiadał za przechowywanie i ochronę ksiąg używanych podczas zgromadzeń chrześcijan.

Ta właśnie odpowiedzialność stała się dla niego chwilą próby. W czasie prześladowań za cesarza Dioklecjana został postawiony przed namiestnikiem Arrianosem. Żądano od niego wydania pism chrześcijańskich i złożenia ofiary pogańskim bogom. Tymoteusz odmówił jednego i drugiego.

Przesłuchanie, tortury i śmierć

Przekaz hagiograficzny mocno podkreśla jego stanowczość. Nie zgodził się wydać ksiąg, które uważał za skarb Kościoła. Za tę odmowę został poddany ciężkim torturom. Źródła wspominają między innymi o rozpalonych żelaznych narzędziach przyłożonych do głowy, o zawieszeniu głową w dół oraz o długim znęcaniu się nad nim. Namiestnik próbował go także złamać przez jego młodą żonę. Kazał sprowadzić Maurę i nakłonić ją, by odwiodła męża od wiary. Początkowo przyszła z myślą o ocaleniu go, ale rozmowa z Tymoteuszem odmieniła bieg wydarzeń. Zamiast namawiać go do apostazji, sama opowiedziała się po stronie wiary. Od tej chwili ich los splótł się już całkowicie. Oboje poddano dalszym torturom, a na końcu skazano na śmierć przez ukrzyżowanie. Przekazy mówią, że przez kilka dni wisieli naprzeciw siebie, umacniając się wzajemnie słowem i modlitwą, aż oddali życie.

Św. Tymoteusz poniósł śmierć męczeńską w Tebaidzie, w Egipcie, razem ze św. Maurą w 286 roku. Ich kult rozwinął się zwłaszcza w Konstantynopolu. W synaksariach i martyrologiach wspominano ich w dniu 3 maja i taką datę przyjęło również Martyrologium Romanum wspominając małżonków jako męczenników z Antinoe.