św. Jan Nepomucen

Święty Jan Nepomucen urodził się około 1350 roku w Pomuku, niewielkiej miejscowości niedaleko Pragi, która z czasem przyjęła nazwę Nepomuk. Jego ojciec pełnił funkcję lokalnego przedstawiciela władzy. Już od młodości Jan wyróżniał się inteligencją, pracowitością oraz głęboką pobożnością, dlatego otrzymał staranne wykształcenie u cystersów.

Następnie studiował w Pradze, gdzie uzyskał doktorat z teologii, a później w Padwie zdobył doktorat z prawa kanonicznego. Uchodził za jednego z najlepiej wykształconych duchownych swoich czasów. Choć mógł liczyć na szybką karierę, wybrał służbę Kościołowi opartą na odpowiedzialności i zasadach.

Po kilku latach pracy jako notariusz w kurii biskupiej w Pradze, w 1380 roku przyjął święcenia kapłańskie i objął probostwo przy kościele św. Galla. Jednocześnie pozostał bliskim współpracownikiem arcybiskupa praskiego Jana z Jenštejna. W kolejnych latach został kanonikiem, a w 1389 roku mianowano go wikariuszem generalnym archidiecezji praskiej. Była to funkcja wymagającą odwagi, niezależności i bezkompromisowości.

W tym czasie Czechami rządził król Wacław IV Luksemburski, który otwarcie ingerował w sprawy Kościoła i dążył do podporządkowania sobie jego struktur. Gdy monarcha próbował przejąć kontrolę nad klasztorem w Kladrubach i narzucić własnego kandydata na biskupa, Jan Nepomucen zdecydowanie stanął po stronie prawa kanonicznego. Zatwierdził legalny wybór opata i otwarcie sprzeciwił się królewskim nadużyciom.

Ten sprzeciw doprowadził do dramatycznych wydarzeń. Pod pretekstem pojednania król zaprosił arcybiskupa i jego współpracowników na dwór w Pradze. Wówczas Jan Nepomucen został aresztowany i poddany brutalnym torturom. Mimo cierpienia nie wyrzekł się swoich zasad ani nie zdradził powierzonych mu tajemnic.

W nocy około 20 marca 1393 roku oprawcy wrzucili go z mostu do wód Wełtawy. Jego ciało odnaleziono dopiero 17 kwietnia. Późniejsza tradycja przekazała, że Jan Nepomucen zginął również w obronie tajemnicy spowiedzi, odmawiając ujawnienia grzechów królowej, której był spowiednikiem.

Cześć oddawana świętemu w krótkim czasie przekroczyła granice jego rodzinnych stron. Beatyfikowany 13 maja 1721 roku przez papieża Innocentego XIII i kanonizowany 19 marca 1729 roku przez Benedykta XIII, stał się jednym z najważniejszych patronów Europy Środkowej. Jego relikwie spoczywają w katedrze św. Wita w Pradze. W ikonografii przedstawia się go w stroju kanonika, z krzyżem i palmą męczeństwa, a nad jego głową widnieje pięć gwiazd – symbol wierności, odwagi i czystości sumienia. Św. Jan Nepomucen był wzywany  jako obrońca przed obmową, zniesławieniem i pomówieniem. Do dziś jego figury, zwane nepomukami, stoją przy mostach, rzekach i drogach. Przypominają o człowieku, który pozostał wierny prawdzie nawet wtedy, gdy ceną było jego doczesne życie.