bł. Włodzimierz Szembek

Dom, który uczył wiary i odpowiedzialności

Błogosławiony Włodzimierz Szembek urodził się 22 kwietnia 1883 roku w Porębie Żegoty pod Krakowem (Polska). Pochodził z rodziny hrabiowskiej. Był synem Zygmunta Szembeka i Klementyny z Dzieduszyckich, a jego dziadkiem był Włodzimierz Dzieduszycki, marszałek Sejmu Krajowego Galicji i członek Izby Panów austriackiej Rady Państwa.

Wychowanie otrzymał głęboko katolickie, a szczególny wpływ miała na niego pobożna matka. Studiował agronomię na Uniwersytecie Jagiellońskim, odbywał praktykę rolniczą w Wielkopolsce i leśną w Małopolsce. W wieku 24 lat został plenipotentem oraz administratorem dużego majątku rodzinnego w Węgierce, Pruchniku i Kramarzówce koło Jarosławia.

Hrabia, który nie chciał żyć ponad ludźmi

Choć miał pochodzenie i pozycję społeczną, nie budował wokół siebie dystansu. Wybierał prosty styl życia. Podróżował trzecią klasą, siadał ze służbą, interesował się ludźmi ubogimi i potrzebującymi. Pomagał hojnie, ale sam żył skromnie. W pamięci parafian z Pruchnika zapisał się jako człowiek surowy wobec siebie, a bardzo dobry dla innych.

Nie chodziło u niego o gesty na pokaz. Wspierał zgromadzenia zakonne, przytułki, sierocińce i zakłady wychowawcze. Jednocześnie coraz wyraźniej dojrzewało w nim pragnienie życia oddanego Bogu. To powołanie nie przyszło nagle, lecz rosło w nim powoli, przez lata świeckiego apostolstwa i konkretnej służby.

Do salezjanów jako dojrzały człowiek

W 1928 roku Włodzimierz Szembek rozpoczął drogę salezjańską. Najpierw przybył do Oświęcimia, aby poznać pracę zgromadzenia, a następnie rozpoczął nowicjat w Czerwińsku nad Wisłą. Pierwszą profesję zakonną złożył 10 sierpnia 1929 roku. Po ślubach odbył praktykę pedagogiczną w Aleksandrowie Kujawskim. Teologię studiował w Oświęcimiu i Krakowie. 3 czerwca 1934 roku przyjął święcenia kapłańskie z rąk abp. Adama Stefana Sapiehy.

Kapłan w służbie wspólnoty

Po święceniach pracował w Krakowie jako sekretarz inspektorialny. Później, wykorzystując swoje wykształcenie rolnicze, uczył agronomii w Kopcu koło Częstochowy. Następnie wrócił do Krakowa, gdzie w Wyższym Seminarium Duchownym Towarzystwa Salezjańskiego odpowiadał za sprawy finansowe. Wybuch II wojny światowej zastał go w Skawie.

W jego kapłaństwie nie było szukania urzędów i zaszczytów. Towarzyszyła mu raczej ta sama prostota, którą praktykował już wcześniej, a więc  praca dla wspólnoty, odpowiedzialność, porządek, służba.

Aresztowanie w Skawie

9 lipca 1942 roku gestapo przybyło do domu salezjańskiego w Skawie. Funkcjonariusze chcieli zabrać 72-letniego przełożonego wspólnoty, ks. Walentego Kozaka, jako zakładnika w miejsce zbiegłego aspiranta. Ks. Włodzimierz stanął w jego obronie i poprosił, aby zabrano jego zamiast przełożonego. Ostatecznie aresztowano obu salezjanów, choć ks. Kozak po dwóch tygodniach został zwolniony. Ten gest odsłania najważniejszy rys jego duchowości. Nie była to tylko wrażliwość na biednych ani ascetyczne upodobanie do prostoty. Była to gotowość wejścia w miejsce drugiego człowieka, nawet wtedy, gdy oznaczało to więzienie, cierpienie i niepewny los.

Droga przez więzienia do Auschwitz

Po aresztowaniu ks. Włodzimierz trafił do więzienia w Nowym Targu, a potem do Zakopanego. Według relacji był tam bity, wyszydzany, trzymany w ciężkich warunkach i wielokrotnie przesłuchiwany. Świadkowie zapamiętali jednak, że po przesłuchaniach nie wracał z nienawiścią. Miał zachowywać pogodę ducha i zachęcać do modlitwy za prześladowców.

Następnie przewieziono go do Tarnowa, a później do Auschwitz. Był już wtedy ciężko wyniszczony. W obozie skierowano go do pracy przy ciągnięciu walca ugniatającego plac obozowy. Zmarł w Auschwitz 18 września 1942 roku. Do chwały ołtarzy został wyniesiony 6 czerwca 2026 roku razem ośmioma innymi Męczennikami Salezjańskimi, którzy zginęli podczas II wojny światowej w latach 1941–1942.